Google yararlı içerik ilkelerine uygun olarak hiçbir fikri kilitlemeden, kitabın tüm omurgasını ve her bölümün sabah mikro-eylemini aşağıda açık olarak sunuyoruz:
BÖLÜM 1 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Blink: Düşünmeden Düşünebilmenin Gücü
1. Küçük dilimden büyük yargı
Gladwell'in çıkış noktası şu: insan çok küçük bir bilgi diliminden şaşırtıcı derecede isabetli sonuçlar çıkarabilir; buna ince dilimleme der. Yayınevinin tanıtımındaki örnekler arasında bir çifti birkaç dakika izleyip evliliğin sürüp sürmeyeceğini tahmin eden bir psikolog ve raket topa değmeden çift hatayı sezen bir tenis koçu var. Önemli olan bu sezgiyi kutsamak ya da yok saymak değil, neye dayandığını aramaktır. Bu hafta tanıştığın üç kişi için ilk izlenimini not et, sonra her biri için hangi işarete dayandığını sor.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bu hafta tanıştığın üç kişi için ilk izlenimini not et, sonra her biri için hangi işarete dayandığını sor.
BÖLÜM 2 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Blink: Düşünmeden Düşünebilmenin Gücü
2. Uyum sağlayan bilinçdışı
Gladwell, hızlı yargıların arkasındaki mekanizmaya ‘uyum sağlayan bilinçdışı’ adını verir: durumu hızla tarayıp bir sonuç üreten, sen farkında olmadan çalışan bir karar motoru. Çıktısı çoğunlukla bir his olarak gelir. Telefonun ucundaki kişinin yorgun olduğunu daha ‘alo’dan anlamak buna benzer. Ama his bir gerekçe değildir; nedenini her zaman söylemez. Bu yüzden ilk his bir ipucudur, hüküm değil; gerekçelendirmeden önce ve sonra karşılaştırmak ikisini ayırmanı sağlar. Bugün küçük bir kararda ilk hissini telefonunun notlar uygulamasına yaz, gerekçeni ancak ondan sonra ekle.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bugün küçük bir kararda ilk hissini telefonunun notlar uygulamasına yaz, gerekçeni ancak ondan sonra ekle.
BÖLÜM 3 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Blink: Düşünmeden Düşünebilmenin Gücü
3. Uzman gözün şüphesi: Getty kouros'u
Kitabın açılış vakası Getty Müzesi'ndeki kouros heykelidir: bazı uzmanlar belgeler doğru görünse de heykele bakar bakmaz bir tuhaflık sezmiştir. Sonradan belgelerin sahte olduğu ortaya çıkmış, heykelin gerçekliği ise hâlâ tartışmalıdır. Yani vaka kesin bir doğrulama değil, deneyimli gözün şüphe üretebildiğini gösteren bir hikâye; Richard Posner bu örneğin Gladwell'in tezini sandığı kadar desteklemediğini savundu. Sezgi tekrar ve geri bildirimle şekillenir. Alanında bir kararın ardından sonucu, ilk hissinle birlikte kaydet ve ayda bir karşılaştır.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bugün sabah ilk işine başlamadan önce 60 saniye ayır ve 'Uzman gözün şüphesi: Getty kouros'u' ilkesini kendi günündeki tek bir karara nasıl uygulayacağını tek cümleyle not et.
BÖLÜM 4 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Blink: Düşünmeden Düşünebilmenin Gücü
4. Harding hatası: görünüşün tuzağı
Gladwell ilk izlenimin yanıltıcı olabileceğini ‘Harding hatası’ ile anlatır: Warren Harding başkan gibi göründüğü için yetkin sayıldı. Yüz, boy ve ses gibi yüzeysel işaretler yeterliliğin yerine geçebilir; bu çoğu zaman fark edilmeden olur. Kitap, bu önyargıları ölçmek için örtük çağrışım testini de anar. İşe alımda uzun boylu ve özgüvenli görünen adayı kayırmak bunun işyeri karşılığı olabilir. Bir sonraki mülakatta adayı önce yazılı görev sonucuna göre puanla, sonra yüz yüze izlenimini ekle.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bir sonraki mülakatta adayı önce yazılı görev sonucuna göre puanla, sonra yüz yüze izlenimini ekle.
BÖLÜM 5 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Blink: Düşünmeden Düşünebilmenin Gücü
5. Baskı altında zihin daralır: Diallo vakası
Gladwell'e göre yaşamı tehdit eden stres altında kalp atışı dakikada 175'e ya da daha fazlasına çıkabilir; bu noktada insan basit işleri bile unutabilir ve karşısındakinin yüzünden niyet okuyamaz hâle gelir. Kitap bunu 1999'da New York'ta Amadou Diallo'nun polis kurşunuyla öldüğü olayı anlatmak için kullanır; Diallo'nun cüzdanı silah sanılmıştı. Eleştirmenler Gladwell'in ilk durdurmayı değil takip ve ateş anını incelemesini bir eksik saydı. Bir sonraki sıkışık karar anında nabzın yüksekse beş dakika dur, yavaşça nefes al ve kararı ondan sonra seç.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bir sonraki sıkışık karar anında nabzın yüksekse beş dakika dur, yavaşça nefes al ve kararı ondan sonra seç.
BÖLÜM 6 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Blink: Düşünmeden Düşünebilmenin Gücü
6. Daha çok bilgi daha iyi karar değildir
Yayınevinin tanıtımı Blink'in ana fikrini şöyle özetler: iyi karar vericiler en çok bilgiyi işleyenler ya da en uzun düşünenler değil, çok sayıda değişken arasından belirleyici birkaç etkeni süzebilenlerdir. Gladwell fazla verinin gürültü katabileceğini ve analiz felcine yol açabileceğini savunur. Yeni bir dizüstü bilgisayar alırken kırk karşılaştırma sitesini gezmek, ilk üç ölçütü baştan belirlemekten daha iyi bir seçim vermeyebilir. Kararın öncesinde hangi üç ölçütün belirleyici olduğunu yaz ve kalanını bilinçli olarak dışarıda bırak.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Kararın öncesinde hangi üç ölçütün belirleyici olduğunu yaz ve kalanını bilinçli olarak dışarıda bırak.
BÖLÜM 7 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Blink: Düşünmeden Düşünebilmenin Gücü
7. Sorarak sezgiyi yakalamak zor: New Coke
Kitabın ‘Kenna'nın ikilemi’ bölümü, insanlara ne sevdiklerini sormanın gerçek tercihi yakalayamayabileceğini anlatır. New Coke küçük yudum testlerinde kazanmıştı; ama tam bir kutu içilirken tablo farklıydı ve ürün piyasada tutmadı, eski formül ‘Classic Coke’ adıyla geri döndü. Gladwell soruyu soruş biçiminin cevabı belirlediğini gösterir. Kısa bir deneme, uzun süre yaşayacağın bir kararla aynı şey değildir: bir evi gezmek ile orada kış geçirmek gibi. Büyük bir satın almadan önce yeri ya da ürünü yudum süresinden uzun dene; mümkünse bir hafta kirala veya ödünç al.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Büyük bir satın almadan önce yeri ya da ürünü yudum süresinden uzun dene; mümkünse bir hafta kirala veya ödünç al.
BÖLÜM 8 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Blink: Düşünmeden Düşünebilmenin Gücü
8. Hız mı, yavaşlık mı? Koşulları yeniden kur
Kitap, Münih Filarmoni'de çalan Abbie Conant'ın cinsiyetçiliğe uğradığı hikâyeyle biter; Gladwell bunun kitaba ilham verdiğini söylemiştir. Perde arkasından yapılan seçmelerde çalgıcıyı yalnızca sesinden değerlendirmek, görünüşün önyargısını azaltabilir. Yani bazı durumlarda çözüm daha hızlı ya da daha yavaş düşünmek değil, değerlendirme koşullarını yeniden kurmaktır. Restoran seçerken sezgi yeterli olabilir; işe alımda ise görünüşü süreçten çıkaran bir yöntem daha sağlamdır. Önümüzdeki karar için kendine sor: Bu alanda deneyimli miyim, sakin miyim, önyargıya açık mıyım?
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Önümüzdeki karar için kendine sor: Bu alanda deneyimli miyim, sakin miyim, önyargıya açık mıyım?
