Düşün ve Zengin Ol

1. Her şey net bir istekle başlar

“Dilemek yetmez; neyi feda ettin?”

Hill'e göre başarı belirsiz bir dilekle değil, net ve yakıcı bir istekle başlar. Kitabın önerisi, ne istediğini tam olarak yazmak, bunun için neyi vermeye hazır olduğunu ve hangi tarihe kadar ulaşmak istediğini belirlemek. Bir gün kendi işimi kurarım demekle, iki yıl içinde küçük bir kahve dükkânı açmak için her ay maaşımın bir kısmını ayıracağım demek arasında büyük fark var. İkincisi sana nereye bakacağını söyler. Bu başarının güvencesi değil, ama dağınık bir isteğe yön verir. Bugün kafandaki en büyük dileği tek cümlelik, tarihli bir hedefe çevir.

2. İnanç ve kendine telkin

“Kafandaki ses sana dost mu sence?”

Yazar, hedefine gerçekten inanmanın ve onu her gün yüksek sesle tekrarlamanın bilinçaltını etkileyeceğini savunur; buna kendine telkin der. Bu iddianın bilimsel bir dayanağı yok ve tekrarlamak tek başına sonuç getirmez. Yine de hedefini sık hatırlamak, gün içinde dikkatini ona çevirmene yardım edebilir. Sabah servise binerken telefonundaki hedef notunu okumak, akşam yorgun döndüğünde o iş için yarım saat ayırmanı kolaylaştırabilir. Telkini bir sihir gibi değil, bir hatırlatıcı gibi kullan. Hedefini görünür bir yere yaz ve yanına bugün atacağın küçük adımı ekle.

3. Bilgi kullanılınca değer kazanır

“Kullanmadığın bilgi zihnine yüktür.”

Hill genel kültür ile işe dönük uzmanlık bilgisini birbirinden ayırır. Kitaba göre bilgi kendi başına güç değildir; belirli bir hedefe göre düzenlenip kullanıldığında değer kazanır. Ayrıca her şeyi senin bilmen gerekmez, bilmediğin konuda bilen insanlara ulaşabilirsin. Üniversitede onlarca dersi geçip hiçbirini işinde kullanmamak ile, bir muhasebe programını iyi öğrenip mahalledeki esnafın defterini tutmaya başlamak arasındaki farkı düşün. Hedefin için gerçekten hangi beceriye ihtiyacın olduğunu belirle. Sonra onu öğrenmek için bir kurs, bir kitap ya da sana yol gösterecek bir usta bul.

4. Hayal gücünü plana çevirmek

Yazara göre fikirler hayal gücünde doğar ama ancak düzenli bir planla gerçeğe dönüşür. İlk plan tutmazsa onu bırakıp yenisini kurmak gerekir; kitap, yenilgiyi kalıcı bir son değil, geçici bir durum olarak görmeyi önerir. Planın tek başına değil, başkalarının bilgisinden de yararlanılarak yapılmasını öğütler. Evde yaptığın yemekleri satma fikri gibi kafanda dolaşan bir işi düşün: kime satacaksın, nasıl teslim edeceksin, ilk ay kaç sipariş alman gerekiyor? Bu sorular hayali plana çevirir. Fikrini kâğıda yaz, adımlarını sırala ve ilk adımın yanına bir tarih koy.

5. Hızlı karar, akıllı sebat

Hill, incelediğini söylediği başarılı insanların kararlarını hızlı verip zor değiştirdiğini, başarısız olanların ise tersini yaptığını anlatır. Bu gözlemin sistemli bir araştırmaya dayandığı belgelenmemiştir. Kitabın sebat üzerine söyledikleri ise daha tanıdık: çoğu insan ilk engelde bırakır. Burada bir denge önemli. Her inat erdem değildir; kötü giden bir işte direnmek de kayıptır. KPSS'ye üçüncü kez hazırlanan biri için asıl soru şu: aynı yöntemle mi devam ediyorum, yoksa geçen seferden ders çıkarıp yöntemimi mi değiştirdim? Vazgeçmeden önce yöntemini değiştirmeyi dene.

6. Akıl ortaklığı: doğru çevre

Kitabın en bilinen kavramlarından biri akıl ortaklığıdır: ortak bir hedef için bilgi ve emeğini birleştiren küçük bir grup. Hill'e göre böyle uyumlu bir grup, tek bir kişinin ulaşamayacağı fikir ve enerjiyi üretir. Kitapta bu fikrin ruhsal bir boyutu da anlatılır; o kısım kanıta dayanmaz. Ama düşünce ortaklarının değerini görmek için ona ihtiyacın yok. Aklında iş fikri olan üç arkadaşın her ay bir çay ocağında buluşup birbirinin ilerlemesini sorması, tek başına kalmaktan çok daha fazla yol aldırabilir. Hedefini paylaşabileceğin iki üç kişi bul ve düzenli bir buluşma günü belirle.

7. Korkular ve eleştirel değerlendirme

Hill son bölümlerde insanı geri tutan temel korkuları sayar: yoksulluk, eleştirilme, hastalık, sevgiyi kaybetme, yaşlılık ve ölüm korkusu. Hill'e göre bu korkular insanı harekete geçmekten alıkoyar. Bu tespit tanıdık gelebilir, ama kitabı okurken bir uyarıyı aklında tut. Hill'in anlattığı ünlülerle görüşmelerin çoğu belgelenemedi ve düşüncenin kendiliğinden zenginlik getirdiği fikrini bilim desteklemiyor. Para kazanmak ekonomiye, fırsatlara ve şansa da bağlı. Kitabı bir vaat olarak değil, hedef ve sebat üzerine düşündüren bir metin olarak oku. Seni neyin ertelemeye ittiğini dürüstçe yaz.

8. Planı yürütecek kişinin nitelikleri

Hill'e göre bir plan, onu yürütecek kişinin davranışlarıyla ayakta durur. Kitap, plan bölümünde liderlik için bir nitelik listesi verir: cesaret, öz denetim, adalet duygusu, kararlılık, ayrıntıya hâkimlik, tam sorumluluk alma isteği gibi. Aynı bölümde liderliği çökerten nedenler de sayılır: ayrıntıyı toparlayamamak, alçakgönüllü işlerden kaçınmak, takipçilerin rekabetinden korkmak, bencillik, unvanı öne çıkarmak. Bu listeler yazarın kendi derlemesidir, ölçülmüş bir bulgu değildir; ama ekip işi yapan herkes için iyi bir ayna olabilir. Okul projesinde ya da dernek etkinliğinde iş dağıtırken hangisinin sende eksik kaldığını düşünebilirsin. Sen ne yapabilirsin: listeden sana en uzak duran bir niteliği seç ve bu hafta bir işte onu bilerek uygula.