Google yararlı içerik ilkelerine uygun olarak hiçbir fikri kilitlemeden, kitabın tüm omurgasını ve her bölümün sabah mikro-eylemini aşağıda açık olarak sunuyoruz:
BÖLÜM 1 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
İnsan ve Değerleri
1. Aynı olaya farklı yargılar verilir
Kitabın çıkış noktası şu gözlem: aynı kişi, eylem ya da olay farklı insanlar tarafından farklı değerlendirilir. İş yerinde geç kalan birine biri anlayış gösterir, bir başkası ciddiyetsizlik der. Bu fark, kişisel zevkten mi, yoksa değere ilişkin bir görüş ayrılığından mı kaynaklanıyor? Bu ayrımı kendi hayatında dene: son bir tartışmanı hatırla ve tarafların hangi ölçüye dayandığını iki cümleyle yaz. Ölçüyü fark etmek, tartışmanın dozunu hemen düşürebilir. Yazarın gerçek amacı, kimin haklı olduğunu belirlemekten çok değerlendirmenin nasıl işlediğini görünür kılmak.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Yazarın gerçek amacı, kimin haklı olduğunu belirlemekten çok değerlendirmenin nasıl işlediğini görünür kılmak.
BÖLÜM 2 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
İnsan ve Değerleri
2. Görelilik cazip ama bir yerde tıkanır
Bazı düşünürler değerlerin görece olduğunu, her toplumun ya da kişinin kendi ölçüsünü taşıdığını söyler. Bu görüş hoşgörüyü teşvik eder, ama şunu da doğurur: her şey eşit geçerliyse hiçbir eylemi eleştiremezsin. Bir mahallede komşuya zarar veren bir tutum, orada yaygın diye doğru sayılabilir mi? Bunun cevabını kendin ver ve gerekçeni yaz. Görelilik tüm görüşleri dinlemek için iyi bir başlangıçtır, ama her yargıyı askıya almak anlamına gelmediğini fark etmek gerekir. Bu cevabı yazmak, kendi görelilik anlayışının nerede bittiğini bulmanın hızlı bir yoludur.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bu cevabı yazmak, kendi görelilik anlayışının nerede bittiğini bulmanın hızlı bir yoludur.
BÖLÜM 3 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
İnsan ve Değerleri
3. Mutlakçılık da kendi riskini taşır
Öbür uçta, değişmez ve evrensel değerler olduğunu savunanlar var. Bu yaklaşım net bir zemin sunar ama hangi değerin evrensel olduğuna kimin karar vereceği sorusunu doğurur. Kendi ölçüsünü herkes için geçerli saymak, başkasının deneyimini dinlememe riskini taşır. Kitap, bu iki seçeneğin dışında bir yol arıyor. Sen de kendini sınayabilirsin: Hangi ilkeni her koşulda savunurdun, hangisini koşula göre esnetirdin? İkisini ayırmak, görüşünü olgunlaştırır. Bu sınama, katı fikirli olmak ile ilkeli olmak arasındaki farkı düşünmene de yardımcı olur.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bugün sabah ilk işine başlamadan önce 60 saniye ayır ve 'Mutlakçılık da kendi riskini taşır' ilkesini kendi günündeki tek bir karara nasıl uygulayacağını tek cümleyle not et.
BÖLÜM 4 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
İnsan ve Değerleri
4. Çoğulculuk, her görüşün eşit olması mıdır?
Çağdaş düşüncede çoğulculuk temel bir ilke sayılır; fakat farklılıklara saygı duymak ile tüm görüşleri etik açıdan eşdeğer görmek aynı şey değildir. Bir fikri dinlemek ona sorgusuz katılmak anlamına gelmez. Karşılaştığın bir iddiayı eleştirirken peşin hüküm vermeden önce o argümanın dayanaklarını kavramak gerekir. Bugün bir tartışmada hemen karşı çıkmak yerine önce karşındakinin gerekçesini kendi cümlelerinle özetle; nerede ayrıştığını belirle ve değerlendirmeni insani değerleri koruyan net bir zemine oturtmayı dene; bu tutum sohbetin kalitesini yükseltir.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bugün bir tartışmada hemen karşı çıkmak yerine önce karşındakinin gerekçesini kendi cümlelerinle özetle; nerede ayrıştığını belirle ve değerlendirmeni insani değerleri koruyan net bir zemine oturtmayı dene; bu tutum sohbetin kalitesini yükseltir.
BÖLÜM 5 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
İnsan ve Değerleri
5. Değerlendirme olgusunu ayrıştırmak
Kuçuradi değerlendirmenin ne olduğunu incelemeyi hedefliyor. Gündelik yargılarımızı düşün: Bu film güzel, bu davranış haksız, bu karar akıllıca. Her biri ayrı bir ölçüt kullanıyor: estetik, ahlaki, pratik. Yargı verirken hangi ölçütü kullandığını ayırt edebilmek, kafa karışıklığını azaltır. Bir yargını yazıp altına hangi ölçüte dayandığını eklemek basit bir egzersiz. Çoğu tartışma, tarafların farklı ölçütlerle konuşmasından çıkar; ölçütü bulduğunda konuşma da netleşir. Bunu birkaç yargıda denediğinde, aynı tartışmanın neden çözülmediğine dair beklenmedik bir fikir edinebilirsin.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bunu birkaç yargıda denediğinde, aynı tartışmanın neden çözülmediğine dair beklenmedik bir fikir edinebilirsin.
BÖLÜM 6 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
İnsan ve Değerleri
6. Değer ile tercih arasındaki fark
Mavi rengi sevmek bir tercihtir; başkasına haksızlık etmemek ise tercihten öte bir şey gibi hissedilir. Kitabın sorusu, değerlerin bu ikinci türünün kendini nasıl farklı kıldığı. Kendi hayatında iki liste çıkar: sadece tercih ettiklerin ve vazgeçmek istemediklerin. İkinci liste kısa olacaktır ve kimliğinin çekirdeğini gösterir. Kısa liste, zor kararlarda başvuracağın bir pusula işlevi görür. Bunu bir akşam kendine ayırarak yap. Bu ayrımı yapmak, hem kendine hem başkasına karşı daha tutarlı davranmanı kolaylaştırır.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bugün sabah ilk işine başlamadan önce 60 saniye ayır ve 'Değer ile tercih arasındaki fark' ilkesini kendi günündeki tek bir karara nasıl uygulayacağını tek cümleyle not et.
BÖLÜM 7 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
İnsan ve Değerleri
7. Gerekçe, yargının omurgasıdır
Bir yargıyı tutarlı bir biçimde savunabilmek sağlam felsefi gerekçeler üretmeyi gerektirir. Yalnızca karşı tarafı reddetmek yerine kendi duruşunu rasyonel bir temele oturtmak diyaloğu ileri taşır. Bir arkadaşının görüşüne itiraz ettiğinde peşin hükümler vermek yerine dayandığın etik ölçütü netleştir. Günün sonunda verdiğin tek bir kararı veya yargıyı seçip gerekçesini kâğıda dök; bu pratik hem zihinsel berraklık sağlar hem de felsefi sorgulama yeteneğini geliştirerek sohbetlerine derinlik katar; kararlarını aceleye getirmemeyi öğretir. Bu alışkanlık zihnini daima uyanık tutar.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bugün sabah ilk işine başlamadan önce 60 saniye ayır ve 'Gerekçe, yargının omurgasıdır' ilkesini kendi günündeki tek bir karara nasıl uygulayacağını tek cümleyle not et.
BÖLÜM 8 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
İnsan ve Değerleri
8. Kitap bir cevap değil, bir düşünme zemini
Bu kitap hazır bir değer listesi sunmuyor; değerlerin ne olduğunu anlamaya çalışıyor. Okurken tüm cevapları bulmak yerine sorularla kalabilirsin. Yarın karşılaşacağın bir ikilemde şunu dene: kararım hangi değere dayanıyor, bu değer başkasını nasıl etkiliyor, farklı düşünen biri ne derdi? Bu üç soru bir felsefe dersi gibi görünse de gündelik kararlara netlik getirir. Felsefenin işlevi, çoğu zaman cevap vermekten çok daha iyi soru sordurmaktır. Felsefi sorularla yaşamak, hazır cevap bekleyen zihne göre daha sabırlı ve daha esnek bir düşünme biçimi kazandırabilir.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bugün sabah ilk işine başlamadan önce 60 saniye ayır ve 'Kitap bir cevap değil, bir düşünme zemini' ilkesini kendi günündeki tek bir karara nasıl uygulayacağını tek cümleyle not et.
