Var Mısın?

1. Anlam, soruyu soranın hayatında aranır

“Kendi hayatını mı yaşıyorsun sen?”

Söyleşinin döndüğü sorulardan biri hayatın anlamı. Bu soruya başkasının hazır cevabını almak yerine kendi günlerinin içine bakmak daha işe yarar. Sıkışık bir metrobüste neden bu yoldayım diye sormak ağır gelebilir; ama geçen hafta hangi anım beni gerçekten canlı hissettirdi diye sormak daha elle tutulur. Bazen anlam büyük bir hedefte değil, ailenle yenen bir akşam yemeğinde ya da birine öğrettiğin küçük bir şeyde ortaya çıkar. Bu akşam geçen haftadan seni canlı hissettiren üç anı yaz ve ortak noktalarına bak.

2. Umutsuzlukta ilk adım küçük olmalı

“Büyük hedefler değil, küçük adım kurtarır.”

Kitabın başlıklarından biri umutsuzluğun nasıl aşılacağı. Gündelik hayatta umutsuzluk çoğu zaman her şey kötü gidiyor hissinin genellenmesiyle büyür: Bir iş görüşmesi olumsuz dönünce bütün kariyerin bitmiş gibi gelir. Bu hissi küçültmenin yollarından biri, o an elinde olan en küçük şeyi bulmaktır: Bugün özgeçmişi güncellemek, bir arkadaşa yazmak. Umut bazen önce gelen bir duygu değil, küçük bir hareketin ardından gelen sonuçtur. Uzun süren ağır bir çaresizlik hissinde bir uzmanla konuşmak da gerekir. Bugün bir sorununu seç ve onu yirmi dakikada yapılabilecek tek bir adıma indir.

3. Her öneri aynı ağırlıkta değil

“İçindeki çocukla ne zaman konuştun?”

Çevrenin insanı nasıl biçimlendirdiği, söyleşide dönüp gelinen temalardan biri. Bunu fark etmek zor, çünkü etki yavaş ve sessiz gelir. Her mola sohbeti şikâyetle başlayan bir iş yerinde bir süre sonra sen de şikâyet etmeye başlarsın; sürekli ev fiyatlarından konuşulan bir ortamda para gündemin merkezine yerleşir. Çevreyi tümüyle değiştiremesen de seçebildiğin bir kısmı vardır: hangi grupta kalacağın, hangi hesapları izleyeceğin, hangi arkadaşa daha çok vakit ayıracağın. Önümüzdeki hafta en çok zaman geçirdiğin üç kişiyi yaz ve her biriyle konuşunca nasıl hissettiğini not et.

4. Danışacağın kişiyi seçmek

Kimden akıl danışılması gerektiği de mağaza açıklamasındaki başlıklar arasında. Zor bir karar önündeyken herkese soran biri çoğu zaman daha çok kafası karışık çıkar. Danışmak bir ölçüt gerektirir: O konuda deneyimi var mı, sana gerçekten iyilik mi istiyor, kendi korkusunu sana mı yüklüyor? İş değiştirmeyi düşünüyorsan, hiç risk almamış bir akrabanın görüşüyle aynı yolu geçmiş bir meslektaşının görüşü aynı ağırlığı taşımaz. Karar sonunda yine sana kalır. Önündeki bir kararı yaz, sonra danışabileceğin iki kişinin adını ve onları neden seçtiğini yan yana koy.

5. İçindeki öz, farkındalık ve şükran

Yayıncı açıklamasına göre kitap içimizdeki özün ortaya çıkması üzerinde duruyor; satış sayfalarında farkındalık ve şükran da anılıyor. Bunun gündelik karşılığı basit: Gün boyu otomatik yaşarken ara ara kendine ne hissettiğini sormak. Akşam gelen bir mesaja neden bu kadar sinirlendiğini düşünmek, bir cümlenin altındaki asıl endişeyi aramak buna örnektir. Şükran da zor şeyleri yok saymak değil, elindekini de görmek demektir. Akşam yatmadan önce o gün seni sakinleştiren ya da sevindiren üç şeyi yaz ve birinin nedenini bir cümleyle ekle.

6. Çevre seni sessizce eğitir

Çevrenin insanı nasıl biçimlendirdiği, söyleşide dönüp gelinen temalardan biri. Bunu fark etmek zor, çünkü etki yavaş ve sessiz gelir. Her mola sohbeti şikâyetle başlayan bir iş yerinde bir süre sonra sen de şikâyet etmeye başlarsın; sürekli ev fiyatlarından konuşulan bir ortamda para gündemin merkezine yerleşir. Çevreyi tümüyle değiştiremesen de seçebildiğin bir kısmı vardır: hangi grupta kalacağın, hangi hesapları izleyeceğin, hangi arkadaşa daha çok vakit ayıracağın. Önümüzdeki hafta en çok zaman geçirdiğin üç kişiyi yaz ve her biriyle konuşunca nasıl hissettiğini not et.

7. Hayat sana neyi geri veriyor?

Yaşamın neleri ödüllendirdiği sorusu, kitabın başlıklarından biri. Cevap herkes için aynı olmayabilir, ama soruyu kendi gözlemine çevirmek değerli. İşyerinde saygı gören insanları düşün: Çoğu zaman sözünde duranlar, işini sürekli ve titizlikle yapanlar, zor zamanda yanında olanlar öne çıkar. Hızlı kazanılan küçük zaferler ile yıllar içinde biriken güven aynı kefede değildir. Bu bir genelleme, kendi çevrende farklı örnekler görebilirsin. Yakınında saygı duyduğun iki kişiyi seç ve onlarda hangi davranışın seni etkilediğini yaz. Sonra bunun küçük bir parçasını bu hafta dene.

8. Tek başına değil, biz olarak güçlenmek

Biz olmak da mağaza metinlerinde kitabın konuları arasında sayılıyor. Güçlü yaşam söylemleri çoğu zaman tek başına ayakta kalmayı öne çıkarır; oysa gündelik hayatta çoğu iş birinin omzuna yaslanır. Bir apartmanda ortak merdiven temizliğini düzenleyenler, bir afetten sonra mahalle olarak yardım toplayanlar birlikteliğin somut hâlidir. Güçlü olmak dik durmak kadar, ihtiyaç olduğunda yardım isteyebilmeyi ve başkasına destek olmayı da içerir. Bu hafta yakın çevrende birine somut bir destek öner ve kendin için de bir kişiden küçük bir yardım iste.