Doğru İstersen Olur

1. Önce ne istediğini bil

“Şüpheyle dilenen istek gerçek olur mu?”

Franckh'ın çıkış noktası şu: istek bulanık kaldığı sürece sonuç da bulanık kalır. Daha iyi bir yaşam istiyorum demek, hiçbir şeyi tarif etmez. Yazar, isteği ayrıntılı ve kişisel biçimde tanımlamayı savunur. Yeni bir eve taşınmayı düşünen birini düşün: Hangi semt, kaç oda, sabah güneş alıyor mu, işe yürüme mesafesinde mi? Bunları yazdığında, belki ilk kez, gerçekte neyi istediğini ve neyi istemediğini fark eder. İstek netleşince aramak, karar vermek ve fırsatları tanımak kolaylaşır. Bu, bilimsel bir kanıt değil; ama kendini tanımak için işe yarayan bir alıştırma. Bugün en çok önemsediğin tek isteği seç ve beş ayrıntıyla tarif et.

2. İstemediğini değil, istediğini söyle

“Korktuğun şeyi değil, istediğini de.”

Yazar, dileklerin olumsuz değil olumlu cümleyle kurulması gerektiğini savunur. Fikir şu: Zihin odaklandığı şeyi büyütür, bu yüzden bir şey olmasın diye düşündükçe onu daha çok düşünürsün. Toplantıda kekelemeyeyim demek, aklında kekelemeyi canlı tutar; sakin ve açık konuşuyorum demek ise gideceğin yönü gösterir. Bilim açısından bu iddia tek başına kanıtlanmış sayılmaz, ama gündelik hayatta işe yarayan bir gözlem içerir: Hedefi olumlu bir cümleyle koymak, ne yapacağını daha net görmeni sağlar. Kaygılandığın bir durumu seç. Olmasını istemediğin şeyi bir kâğıda yaz, yanına tersini, yani olmasını istediğin şeyi olumlu cümleyle yaz.

3. İç inançlar fren gibidir

“İçindeki inanç sana fren olmasın.”

Kitabın dikkat çeken yanlarından biri, kendin hakkında sabitlenmiş olumsuz inançlara yer vermesi. Franckh'a göre çirkinim, başaramam, ben şanssızım gibi kalıplar, ne istersen iste seni geri çekebilir. Mantık şu: Kendine inanmadığın bir isteği peşinden gitmeye değer görmezsin. Bir dil kursuna yazılmak isteyen ama ben yabancı dil öğrenemem diye düşünen biri, fırsat çıktığında bile geri durabilir. Yazar bu inançları fark etmeyi ve değiştirmeyi önemli bir adım sayar. Bu iddianın tamamı kanıtlanmış değil, fakat inançlarını sorgulamak her zaman faydalıdır. Kendine sık söylediğin olumsuz bir cümleyi yaz, ona karşı gerçek hayattan bir karşı örnek bul.

4. Dileği kısa ve sade tut

Yazarın çizgisindeki yaklaşımlarda kısa, net ve sade ifadeler öne çıkar. Uzun, şartlı, kendi içinde çelişen cümleler hem zihni dağıtır hem de ne istediğini bulanıklaştırır. Mesela daha fazla arkadaşım olsa ama kimseyle uğraşmasam ne güzel olurdu gibi bir cümle iki ayrı yöne çeker. Bunun yerine, ayda bir kez ortak ilgi alanım olan insanlarla buluşuyorum gibi tek yönlü bir cümle kurulabilir. Bunun kanıtlanmış bir teknik olduğunu söylemek mümkün değil, ama sade yazılmış bir hedef eyleme geçmeyi kolaylaştırır. Bu akşam isteğini on kelimeyi geçmeyecek biçimde yeniden yaz ve onu görebileceğin bir yere as.

5. Duygunun rolü

Franckh için sadece düşünmek yetmez; isteğin nasıl bir duygu uyandırdığı da önemlidir. İstediğin şeye kavuşmuş gibi hissetmeye çalışmak, yazarın çerçevesinde isteğe canlılık katar. Bunu, bir sunuma çıkmadan önce kendini sahnede rahat ve güvende hayal eden birinin yaptığına benzetebilirsin. Bu tür zihinsel prova, spor ve sunum psikolojisinde de bilinen bir tekniktir; fakat evrenin bu duyguya karşılık verdiği iddiası yazarın kendi yorumudur. İki ayrı şeyi ayırmak faydalı: Provanın özgüveni artırması makul, dileğin duyguyla gerçekleşmesi ise kanıtlanmamış. Küçük bir hedefin için iki dakika ayır ve o hedefe ulaşmış hâlini bedeninde nasıl hissedeceğini hayal et.

6. Elindekini de görmek

Dilek konulu kitaplarda sık görülen bir tema, elinde olanı fark etmenin yeni şeyleri çekmekle ilişkilendirilmesidir. Yazarın çerçevesinde de minnet ve memnuniyet hissi önemli bir yer tutabilir. Sürekli eksiğe bakan biri istediğini bulduğunda bile yetinmeyi öğrenememiş olabilir. Bir dilekçi için bu, kendini şımartmak değil, dengeyi korumak demektir. Pratikte bunun güzel bir yanı var: Her gün küçük teşekkürleri not eden insanlar çoğu zaman genel olarak daha iyi bir ruh hâli bildirir. Her akşam, o gün senin için iyi geçen üç küçük şeyi yaz. Bir hafta sonra listeyi oku ve ne hissettiğine dikkat et.

7. Kontrolü bırakmak ve beklemek

Yazar, isteği ortaya koyduktan sonra sürekli gidip onu kontrol etmemeyi öğütler. Sabırsızlık, çabuk sonuç alamama endişesini ve şüpheyi büyütür. Bunu, fırına koyduğun kekin kapağını her dakika açmana benzetebilirsin: Fırın hep açılırsa kek kabarmaz. Yazara göre bu bekleyiş güvenle yapılmalıdır. Yine de bir dileğin gerçekleşmesi yalnızca beklemeye bağlı değildir; çabaya, zamana ve koşullara da bağlıdır. Bu yüzden bekleyişi pasif bir bekleme gibi değil, sakin bir devam etme gibi düşün. Bir hedefin için bu hafta yapabileceğin tek somut işi belirle, yap ve sonra sonucu sürekli yoklamadan bir hafta bekle.

8. Dilek bir plan yerine geçmez

Bu kitabı değerlendirirken iki şeyi ayırmak gerekir. Birincisi, isteklerini netleştirmek, olumlu düşünmek ve kendine yönelik sert inançları sorgulamak gerçekten işe yarayabilir. İkincisi, yazarın savunduğu gibi isteklerin evrene iletilince gerçekleşeceği fikri araştırmalarla desteklenmiş değil. Bilim insanları çekim yasası türü iddiaları genel olarak kanıtlanmış saymıyor. Bir işe girmek, bir ilişki kurmak ya da bir beceri kazanmak için dilek tutmak yetmez; adım atmak gerekir. Bu yüzden kitabı bir kazanç ya da sonuç vaadi olarak okuma. Seçtiğin bir isteği al ve altına bu hafta atabileceğin üç somut adım yaz.