Google yararlı içerik ilkelerine uygun olarak hiçbir fikri kilitlemeden, kitabın tüm omurgasını ve her bölümün sabah mikro-eylemini aşağıda açık olarak sunuyoruz:
BÖLÜM 1 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Bakışınızı Değiştirecek 10 Deney: İnsan
1. Davranışı gör, kişiyi hemen etiketleme
Kitabın ilk sorularından biri, kararlarımızı akıl mı duygular mı yönlendiriyor? Psikoloji araştırmaları, ikisinin çoğu zaman iç içe çalıştığını gösterir: bir ev alırken tablo hesaplarsın ama son karar 'burada rahat hissettim' duygusuyla verilebilir. Duyguyu yok saymak karar kalitesini artırmaz; onu tanımak artırır. Kitap bu soruyu deneylerle ele alıyor. Yani soru 'hangisi' değil, 'hangisi ne zaman' sorusudur; ikisinin dengesi bağlama ve kişiye göre değişir. Bir karar verirken aklından geçen duyguyu ve gerekçeyi yan yana yaz; hangisinin ağır bastığını gör.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bir karar verirken aklından geçen duyguyu ve gerekçeyi yan yana yaz; hangisinin ağır bastığını gör.
BÖLÜM 2 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Bakışınızı Değiştirecek 10 Deney: İnsan
2. Talimatın gerekçesi sınırını kaldırmaz
Tanıtımdaki sorulardan biri, iyi ya da kötü olmanın doğuştan mı yoksa çevreyle mi şekillendiğidir. Çağdaş psikoloji genellikle ikisinin etkileşimini vurgular: yatkınlıklar vardır ama ortam ve deneyim bunları şekillendirir. Aynı ailede büyüyen iki kardeşin farklı değerler geliştirmesi bunu gösterebilir. Tek bir cevap beklemek yerine, bu soruya sorgulayıcı bakmak daha verimli. Bu yüzden 'o zaten böyle biri' demek yerine, hangi koşulların bu davranışı beslediğini sormak daha verimli bir başlangıçtır ve kişiye de çevreye de adil davranmayı sağlar. Kendi değerlerinin hangilerini ailenden, hangilerini çevrenden aldığını ayırmaya çalış.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bugün sabah ilk işine başlamadan önce 60 saniye ayır ve 'Talimatın gerekçesi sınırını kaldırmaz' ilkesini kendi günündeki tek bir karara nasıl uygulayacağını tek cümleyle not et.
BÖLÜM 3 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Bakışınızı Değiştirecek 10 Deney: İnsan
3. Sıradan insan nasıl zarar verir
Kitabın en rahatsız edici sorusu, sıradan insanların nasıl zarar verici davranışlara yönelebildiğidir. Sosyal psikolojinin klasik deneyleri, otorite ve rol baskısı altında insanların kendi vicdanına aykırı davranabildiğini gösterir. Kitapta hangi deneylerin işlendiği doğrulanamadı; ancak bu soru bu alanın en çok tartışılan konularındandır. Ders şu: kötü davranış çoğu zaman 'kötü insan'dan değil, belirli bir durumdan çıkabilir. Bu fark etme, kendini suçlu çıkarmak için değil, benzer bir baskıyla karşılaştığında durup düşünebilmek içindir; bilinçli olmak ilk savunmadır. Bir talimata uymadan önce 'bunu neden yapıyorum?' diye sor.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bugün sabah ilk işine başlamadan önce 60 saniye ayır ve 'Sıradan insan nasıl zarar verir' ilkesini kendi günündeki tek bir karara nasıl uygulayacağını tek cümleyle not et.
BÖLÜM 4 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Bakışınızı Değiştirecek 10 Deney: İnsan
4. Aynı kişi farklı ortam farklı davranış
Kitap ahlakın nereden geldiği sorusunu da ele alıyor. Psikoloji açısından cevap tek değil: empati, toplumsal öğrenme, kurallar ve akıl yürütme birlikte rol oynar. Küçük bir çocuğun paylaşmayı öğrenmesi, hem model alma hem de gözlem yoluyla olur. Ahlaki sezgilerin hızlı, gerekçelerin sonradan geldiği yönündeki araştırmalar da vardır. Bu soru yanıtlanmaktan çok düşünülmeyi ister. Ayrıca farklı kültürlerde bazı ahlaki ilkeler ortak, bazıları ise çok farklıdır; bu da ahlakın hem evrensel hem öğrenilmiş yönü olduğunu düşündürür. Son bir ahlaki karşı çıkışını hatırla ve önce hissin mi, önce gerekçenin mi geldiğine bak.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bugün sabah ilk işine başlamadan önce 60 saniye ayır ve 'Aynı kişi farklı ortam farklı davranış' ilkesini kendi günündeki tek bir karara nasıl uygulayacağını tek cümleyle not et.
BÖLÜM 5 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Bakışınızı Değiştirecek 10 Deney: İnsan
5. Herkes karşıdayken doğruyu savunmak
Tanıtımdaki bir başka soru, herkes karşımızdayken doğrularımızı savunup savunamayacağımızdır. Grup baskısı üzerine yapılan klasik çalışmalar, insanların çoğunluğa uymak için kendi gözlerine bile güvenmeyebildiğini gösterir. Toplantıda herkes bir fikri onaylarken tek başına itiraz etmek zordur. Küçük bir müttefik bulmak bu baskıyı azaltır. Bu alanın bulguları kültüre ve bağlama göre değişir. Çoğunluğa uymak her zaman kötü değildir; trafikte herkes sağdan gidiyorsa uymak mantıklıdır. Önemli olan, doğru ile yaygın olanı karıştırmamaktır. Bir sonraki toplantıda aklındaki çekinceyi tek cümleyle dile getir.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bir sonraki toplantıda aklındaki çekinceyi tek cümleyle dile getir.
BÖLÜM 6 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Bakışınızı Değiştirecek 10 Deney: İnsan
6. Akıl mı, duygu mu karar veriyor
Kitabın ilk sorularından biri, kararlarımızı akıl mı duygular mı yönlendiriyor? Psikoloji araştırmaları, ikisinin çoğu zaman iç içe çalıştığını gösterir: bir ev alırken tablo hesaplarsın ama son karar 'burada rahat hissettim' duygusuyla verilebilir. Duyguyu yok saymak karar kalitesini artırmaz; onu tanımak artırır. Kitap bu soruyu deneylerle ele alıyor. Yani soru 'hangisi' değil, 'hangisi ne zaman' sorusudur; ikisinin dengesi bağlama ve kişiye göre değişir. Bir karar verirken aklından geçen duyguyu ve gerekçeyi yan yana yaz; hangisinin ağır bastığını gör.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bir karar verirken aklından geçen duyguyu ve gerekçeyi yan yana yaz; hangisinin ağır bastığını gör.
BÖLÜM 7 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Bakışınızı Değiştirecek 10 Deney: İnsan
7. İyilik doğuştan mı, çevreden mi
Tanıtımdaki sorulardan biri, iyi ya da kötü olmanın doğuştan mı yoksa çevreyle mi şekillendiğidir. Çağdaş psikoloji genellikle ikisinin etkileşimini vurgular: yatkınlıklar vardır ama ortam ve deneyim bunları şekillendirir. Aynı ailede büyüyen iki kardeşin farklı değerler geliştirmesi bunu gösterebilir. Tek bir cevap beklemek yerine, bu soruya sorgulayıcı bakmak daha verimli. Bu yüzden 'o zaten böyle biri' demek yerine, hangi koşulların bu davranışı beslediğini sormak daha verimli bir başlangıçtır ve kişiye de çevreye de adil davranmayı sağlar. Kendi değerlerinin hangilerini ailenden, hangilerini çevrenden aldığını ayırmaya çalış.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bugün sabah ilk işine başlamadan önce 60 saniye ayır ve 'İyilik doğuştan mı, çevreden mi' ilkesini kendi günündeki tek bir karara nasıl uygulayacağını tek cümleyle not et.
BÖLÜM 8 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON
Bakışınızı Değiştirecek 10 Deney: İnsan
8. Ahlakın kaynağı ne
Kitap ahlakın nereden geldiği sorusunu da ele alıyor. Psikoloji açısından cevap tek değil: empati, toplumsal öğrenme, kurallar ve akıl yürütme birlikte rol oynar. Küçük bir çocuğun paylaşmayı öğrenmesi, hem model alma hem de gözlem yoluyla olur. Ahlaki sezgilerin hızlı, gerekçelerin sonradan geldiği yönündeki araştırmalar da vardır. Bu soru yanıtlanmaktan çok düşünülmeyi ister. Ayrıca farklı kültürlerde bazı ahlaki ilkeler ortak, bazıları ise çok farklıdır; bu da ahlakın hem evrensel hem öğrenilmiş yönü olduğunu düşündürür. Son bir ahlaki karşı çıkışını hatırla ve önce hissin mi, önce gerekçenin mi geldiğine bak.
☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama)
Bugün sabah ilk işine başlamadan önce 60 saniye ayır ve 'Ahlakın kaynağı ne' ilkesini kendi günündeki tek bir karara nasıl uygulayacağını tek cümleyle not et.
