Aşırı Seven Kadınlar

1. Sevgiyle takıntının arasındaki çizgi

“Sevmek acı çekmek anlamına mı gelir?”

Norwood'a göre aşırı sevmek, derin sevmekle aynı şey değildir. Yazar, bir kişiye takılmanın duygu ve davranışları yönetmeye başladığı durumu tarif ediyor. Sorun duygunun derinliği değil, kişiyi yıpratan bir ilişkide kalmaya ısrar etmektir. Telefona sürekli bakmak, mesaj gelecek diye gün planı yapmak, ilişkiyi düşünmekten işe odaklanamamak buna örnek olabilir. Yazar bu tabloyu sevgi saymaz, ama kişiyi suçlamaz da. Kendine bu hafta kısa bir not tut: Gün içinde zihninin ne kadarının tek bir ilişkiye gittiğini yaz. Bu bir karar değil, yalnızca bir gözlem olsun.

2. Kurtarıcı rolü

“Kurtarıcı olmaktan yorulmadın mı?”

Yazarın tarif ettiği örüntülerden biri, partnerin sorunlarını çözmeye çalışmak. Kitapta öne sürüldüğüne göre bu kadınlar aşırı veren, sorumluluk üstlenen ve karşı tarafı değiştirebileceğine inanan kişilerdir. Mesela sevdiğin kişinin işini, faturasını, ruh hâlini düzenlemek için kendi planlarını ertelemek bu role benzer. Yazar bunun fedakârlık gibi göründüğünü, ama çoğu zaman kendi ihtiyaçlarını gölgelediğini savunuyor. Bu hafta verdiğin ve aldığın şeyleri iki sütunda liste yap: zaman, para, dikkat, destek. Listeye bakıp neyin dengesiz olduğunu not etmek yeterli.

3. Heyecan mı, huzursuzluk mu

“Yalnız kalmaktan bu kadar korkar mısın?”

Kitabın ilginç iddiasına göre aşırı seven kadınlar kaygıyı ve gerilimi çoğu zaman tutkunun kanıtı sanıyor. Karşı tarafın belirsiz davranması ilgiyi artırıyor, istikrarlı ve sakin biri ise sıkıcı görünebiliyor. Yazara göre sakinlik, alışık olunan gerginliğin yanında yabancı gelebilir. Mesaj gelmeyince midenin düğümlenmesi tam da bu karışıklığın bir örneği olabilir. Yazar iki duyguyu birbirinden ayırmayı önemli buluyor. Bir sonraki seferde bedeninde ne olduğunu üç satırla yaz: kalbin mi hızlandı, mide mi sıkıştı, nefesin mi daraldı? Böylece duyguyu bir etiket yapıştırmadan gözlemleyebilirsin.

4. Payını doğru gör

Norwood bu örüntünün köklerini genellikle duyguların ve ihtiyaçların görülmediği ailelerde arıyor. Yazara göre bu evlerde çocuk sevgiyi kazanması gereken bir şey olarak öğrenir, bakım verici rol üstlenir ve kendi algısına güvenmeyi bırakır. Evde herkesin gerginliğini sakinleştirmeye çalışan çocuğu düşün. Yetişkin olunca aynı beceri, ilişkide gerginliği yatıştırmaya ve karşı tarafı memnun etmeye dönüşebilir. Bunu kesin bir kader değil, anlamak için bir çerçeve olarak okumak daha sağlıklı. Çocukluğunda sevgi nasıl kazanılırdı? Sessiz kalarak mı, başarılı olarak mı, yardım ederek mi? Bir sayfa not al, sonuç çıkarma.

5. Kendine küçük bir alan

Yazar bu ilişki kalıbını bir bağımlılığa benzetiyor. Üçüncü taraf özetlerine göre başlangıçta bir yükselme, sonra giderek artan ihtiyaç, zamanla azalan tatmin ve sona erince bir yoksunluk dönemi var. Benzetme, ilişkinin zarar verdiğini bildiğin hâlde bırakmanın neden bu kadar zor geldiğini açıklamaya çalışıyor. Ayrılıktan sonra arayıp mesaj atma isteği yoğun bir dürtü gibi yaşanabilir. Dürtünün ne zaman geldiğini, kaç dakika sürdüğünü ve nasıl geçtiğini gözlemlemek, onu daha az ürkütücü kılabilir. Bir hafta boyunca bu anları tarih ve saatle bir deftere yaz; yalnızca yaz, değerlendirme yapma.

6. Çocukluk evinde öğrenilen roller

Norwood bu örüntünün köklerini genellikle duyguların ve ihtiyaçların görülmediği ailelerde arıyor. Yazara göre bu evlerde çocuk sevgiyi kazanması gereken bir şey olarak öğrenir, bakım verici rol üstlenir ve kendi algısına güvenmeyi bırakır. Evde herkesin gerginliğini sakinleştirmeye çalışan çocuğu düşün. Yetişkin olunca aynı beceri, ilişkide gerginliği yatıştırmaya ve karşı tarafı memnun etmeye dönüşebilir. Bunu kesin bir kader değil, anlamak için bir çerçeve olarak okumak daha sağlıklı. Çocukluğunda sevgi nasıl kazanılırdı? Sessiz kalarak mı, başarılı olarak mı, yardım ederek mi? Bir sayfa not al, sonuç çıkarma.

7. Bağımlılık benzetmesi

Yazar bu ilişki kalıbını bir bağımlılığa benzetiyor. Üçüncü taraf özetlerine göre başlangıçta bir yükselme, sonra giderek artan ihtiyaç, zamanla azalan tatmin ve sona erince bir yoksunluk dönemi var. Benzetme, ilişkinin zarar verdiğini bildiğin hâlde bırakmanın neden bu kadar zor geldiğini açıklamaya çalışıyor. Ayrılıktan sonra arayıp mesaj atma isteği yoğun bir dürtü gibi yaşanabilir. Dürtünün ne zaman geldiğini, kaç dakika sürdüğünü ve nasıl geçtiğini gözlemlemek, onu daha az ürkütücü kılabilir. Bir hafta boyunca bu anları tarih ve saatle bir deftere yaz; yalnızca yaz, değerlendirme yapma.

8. Destek ve ölçülü beklenti

Yazar iyileşme yolunda destek grubunu ve aynı yolda olan insanlarla bağı önemsiyor; yalnız başına bunu yapmanın zor olduğunu söylüyor. Özetlere göre kurtarmaya çalıştığın kişiden destek beklememeyi de öneriyor, çünkü onun senin değişmenden çıkarı olmayabilir. Kitabın bir sınırı da var: Dönemin bazı feminist akademisyenleri, kadınların sorunu kendi çabalarıyla çözmesi varsayımını eleştirmiş. Bu yüzden bu fikirleri bir tavsiye değil, bir bakış olarak oku. Güvendiğin bir dostunla bu kitaptan hangi fikrin sana dokunduğunu konuş. Zorlandığın bir durum varsa bir uzmandan destek al.