Android yakında App Store'dan İndir
Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak — Üstün Dökmen özgün Nediyo kitap kapağı illüstrasyonu
DAVRANIŞ & BİLİŞSEL BİLİM

Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak

Orijinal Eser: Türkçe özgün eser (2000) · Bağımsız Kitap Özeti, Ana Fikirleri ve Dersleri

Üstün Dökmen
Kitabın Yazarı ve Düşünürü
Üstün Dökmen (Türkiye · 1954–)
▶ 8 Animasyon Bölümü (Bölüm Başı 3–4 dk) 📖 4 dk Editoryal Okuma ✓ Doğrulanmış Birincil Kaynaklı
30 Saniyede Temel Tez (Önce Değer Özeti)

Bir insanın ardında ne kalsın istediğini hiç düşündün mü? Üstün Dökmen bu geniş kapsamlı kitapta, insanın kendini, yakınlarını ve değerlerini geleceğe taşıma isteğinden yola çıkar. Yazar bu isteği üç beceri üzerinden okur: varolmak, gelişmek ve uzlaşmak. Varoluşçu felsefeyi, bilişsel-davranışçı psikolojiyi, genetiği ve sosyometriyi bir arada kullanan, gündelik hayata yakın bir bakış önerir. Kitap profesyonel desteğin yerini tutmaz; insanı düşündüren genel bir çerçevedir ve biz de onu bu gözle özetliyoruz.

Kazanımlar & Uygulama

Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak Kitabından Ne Öğreneceksin?

Üstün Dökmen tarafından ortaya konan temel ilkeleri günlük yaşamınıza ve kararlarınıza taşırken elde edeceğiniz somut kazanımlar:

  • Yazarın insanın sürme isteğine nasıl baktığını öğrenirsin
  • Varolmak, gelişmek ve uzlaşmak becerilerini ayırt edersin
  • Gen ve çevrenin birlikte etkisini tartmayı dener, kendine bakarsın
  • Kendi ilişkilerini uyum açısından gözden geçirecek sorular bulursun
Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak animasyon sahnesi
▶ 0. Saniyeden Türkçe Sesli Anlatım
Görsel-İşitsel Öğrenme Deneyimi

Bu Kitabı Uygulamada 3–4 Dakikalık Bölümlerle İzle

Uzun metinleri okumaya vakit bulamadığında, Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak eserinin her bir ana fikrini dikey (9:16) editoryal animasyonlarla, profesyonel Türkçe seslendirme ve altyazıyla keşfet.

Bölüm 1: Geriye bir şey bırakma isteği▶ 3–4 dk
Bölüm 2: Üç becerinin birbirine bağlanışı▶ 3–4 dk
Bölüm 3: Varolmak: farkında olarak yaşamak▶ 3–4 dk
Bölüm 4: Gen ve çevre aynı masada▶ 3–4 dk
Bölüm 5: Gelişmek: düşünce biçimini incelemek▶ 3–4 dk
Bölüm 6: Uzlaşmak: ilişkilerin haritası▶ 3–4 dk
Bölüm 7: Duygu, dil ve bilinç üçgeni▶ 3–4 dk
Bölüm 8: Evrenle uyum bir fark etme alıştırması▶ 3–4 dk
Bölüm Bölüm Derin Analiz (8 Ana Fikir)

Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak — Temel Fikirler ve Bölüm Özeti

Google yararlı içerik ilkelerine uygun olarak hiçbir fikri kilitlemeden, kitabın tüm omurgasını ve her bölümün sabah mikro-eylemini aşağıda açık olarak sunuyoruz:

BÖLÜM 1 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak

1. Geriye bir şey bırakma isteği

Yazara göre insan yalnızca yaşamak istemez; kendisinin, sevdiklerinin, genlerinin ve değer verdiği şeylerin gelecekte de sürmesini ister. Kitap bu eğilimi bütün bir bakışın çıkış noktası yapar. Gündelik hayatta da görürsün: Torununa tarifini öğreten büyükanne, çocuğuna kendi doğruluk anlayışını aktarmaya çalışan baba, mahalledeki derneğe yıllardır emek veren komşu. Hepsi bir biçimde sürmek istediği şeyi korumaya uğraşıyor. Bu hafta önemsediğin üç şeyi yaz; kendinden, ailenden ya da çevrenden geleceğe kalmasını istediğin neler olduğuna bak.

☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama) Bu hafta önemsediğin üç şeyi yaz; kendinden, ailenden ya da çevrenden geleceğe kalmasını istediğin neler olduğuna bak.
BÖLÜM 2 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak

2. Üç becerinin birbirine bağlanışı

Dökmen'in çerçevesinde varolmak, gelişmek ve uzlaşmak ayrı ayrı değil, birbirini besleyen üç beceri olarak durur. Yazar, bu üçünde yetkinleşen kişinin çevresiyle daha uyumlu bir yaşam kurabileceğini savunur. Örnek olarak yeni bir işe başlayan birini düşün: Orada kendini ortaya koyması gerekir, işi öğrenerek ilerlemesi gerekir, ekip arkadaşlarıyla anlaşabilmesi gerekir. Biri eksik kalırsa diğerleri de sendeler. Küçük bir deneme olarak, yakın dönemde zorlandığın bir durumu al ve hangi becerinin, yani kendini ortaya koymanın, öğrenmenin ya da anlaşmanın daha zayıf kaldığını işaretle.

☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama) Küçük bir deneme olarak, yakın dönemde zorlandığın bir durumu al ve hangi becerinin, yani kendini ortaya koymanın, öğrenmenin ya da anlaşmanın daha zayıf kaldığını işaretle.
BÖLÜM 3 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak

3. Varolmak: farkında olarak yaşamak

Kitabın varoluşçu kökleri, insanın yaşadıklarına anlam verme çabasına dikkat çeker. Yazara göre varolmak, olup biteni salt yaşamak değil, bunun farkında olup kendi yerini belirlemektir. Bir bayram sabahı annenin yaptığı çöreği yerken bunu yalnızca kahvaltı olarak mı, yoksa bir bağın sürmesi olarak mı yaşadığın fark yaratır. Aynı olay, farkındalıkla bambaşka bir ağırlık kazanır. Bu bakış sana ne yapman gerektiğini söylemez; yalnızca neye dikkat ettiğini sorgulatır. Bugün sıradan bir anı seç, o anın sana ne ifade ettiğini bir cümleyle not et.

☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama) Bugün sıradan bir anı seç, o anın sana ne ifade ettiğini bir cümleyle not et.
BÖLÜM 4 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak

4. Gen ve çevre aynı masada

Yazar, kişiyi anlamak için hem doğuştan gelen özellikleri hem de çevreyi hesaba katmak gerektiğini vurgular. Yani insan ne tamamen genlerinin ne de tamamen yetiştiği ortamın ürünüdür. Aynı evde büyüyen iki kardeşin bile farklı mizaçlara sahip olması bunun bildik bir örneğidir. Yazarın bu çerçevesi, kendine ya da başkasına yargıyla bakmayı zorlaştırır; çünkü katkıların hepsi senin kontrolünde değildir. Hem kolay suçlamayı hem de her şeyi tek bir nedene bağlamayı bırakmaya çağırır. Kendinde değiştirmek istediğin bir özelliği düşün ve onda ailenin, ortamın ve kendi seçimlerinin payını ayrı ayrı yaz.

☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama) Kendinde değiştirmek istediğin bir özelliği düşün ve onda ailenin, ortamın ve kendi seçimlerinin payını ayrı ayrı yaz.
BÖLÜM 5 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak

5. Gelişmek: düşünce biçimini incelemek

Yazar gelişmeyi anlatırken bilişsel-davranışçı psikolojiden yararlanır: Olaylara verdiğimiz anlam, duygularımızı ve davranışlarımızı etkiler. Bu bakışta gelişmek, kendi yorumlarını fark edip gerekirse değiştirmeyi öğrenmektir. Mesela toplantıda söz alamayan biri bunu yetersizliğine yorarsa geri çekilir; konuyu hazırlıksız olduğuna yorarsa bir sonraki sefere hazırlanır. Olay aynıdır, çıkan yol farklıdır. Kitap bunu genel bir çerçeve olarak sunar; kişisel bir sıkıntın varsa yerine geçen bir yöntem değildir. Son günlerde canını sıkan olayı, önce olduğu gibi, sonra yorumunla birlikte iki ayrı satıra yaz.

☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama) Son günlerde canını sıkan olayı, önce olduğu gibi, sonra yorumunla birlikte iki ayrı satıra yaz.
BÖLÜM 6 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak

6. Uzlaşmak: ilişkilerin haritası

Uzlaşmak, yazara göre başkalarıyla ve ortamla uyum kurma becerisidir. Kitapta bu konuya yer veren bir araç, Moreno'nun sosyometrisidir: Bir grupta kimin kime yakın durduğunu, kimin dışarıda kaldığını görmeye yarayan bir bakış. Bunu sınıf, iş yeri ya da apartman toplantısına uyarlayabilirsin. Kimler birbirine kolayca bilgi taşıyor, kim hep sessiz kalıyor? Uzlaşma, herkese boyun eğmek anlamına gelmez; bir arada işleyen bir düzen kurmaktır. Çalıştığın ya da yaşadığın grubu düşün, gerçekten rahat konuştuğun üç kişiyi ve konuşmakta zorlandığın birini not et.

☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama) Çalıştığın ya da yaşadığın grubu düşün, gerçekten rahat konuştuğun üç kişiyi ve konuşmakta zorlandığın birini not et.
BÖLÜM 7 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak

7. Duygu, dil ve bilinç üçgeni

Duygularla dilin ve bilincin nasıl iç içe geçtiği, kitabın ele aldığı konulardan biridir. Burada kendi gözlemimizi ekleyelim: Bir duyguyu nasıl adlandırdığın, onunla nasıl baş ettiğini de etkileyebilir. Gündelik bir örnek: Sinirlendim demekle haksızlığa uğradım hissediyorum demek aynı yere varmaz; ikincisi sana neye tepki verdiğini gösterir. Kendimizi ifade ettiğimiz sözcükler, kendimizi nasıl anladığımızın da aynasıdır. Bu bölümde yazarın söylediklerini kesin bir yöntem gibi değil, düşünme malzemesi olarak oku. Bir dahaki sinirlenişinde duyguna önce tek, sonra üç farklı sözcükle ad vermeyi dene ve farkı not et.

☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama) Bir dahaki sinirlenişinde duyguna önce tek, sonra üç farklı sözcükle ad vermeyi dene ve farkı not et.
BÖLÜM 8 · 3–4 DK SESLİ ANİMASYON Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak

8. Evrenle uyum bir fark etme alıştırması

Kitabın alt başlığındaki uyum fikri, yazara göre insanın kendi sınırlarını ve içinde yaşadığı düzeni birlikte görmesine dayanır. Bu, her şeyi kabullenmek demek değildir; neyin değişebileceğini, neyin değişmeyeceğini ayırt etmek demektir. Bu çerçevenin insanın yaşadığı sorunlara çare olduğu iddia edilemez; kitap psikolojiyle felsefe arasında duran genel bir bakıştır ve kişisel durumlar için tavsiye vermez. Çerçeveyi yalnızca düşünme aracı olarak kullanabilirsin. Kafanı meşgul eden bir konuyu iki sütuna böl: değiştirebildiklerin ve değiştiremediklerin. Sonra ikinci sütundaki maddelere nasıl baktığını gözden geçir.

☀ Sabah 07:30 Mikro-Eylemi (60 Saniye Uygulama) Bugün sabah ilk işine başlamadan önce 60 saniye ayır ve 'Evrenle uyum bir fark etme alıştırması' ilkesini kendi günündeki tek bir karara nasıl uygulayacağını tek cümleyle not et.
Yazar & Düşünce Dünyası

Yazar Hakkında: Üstün Dökmen Kimdir?

Üstün Dökmen

Üstün Dökmen

Türkiye · 1954– · Nediyo Kataloğunda 3 Eser

Üstün Dökmen, Türk psikolog, eğitimci ve yazardır. 1954'te İstanbul'da doğdu. 1971'de Ankara'daki Cumhuriyet Lisesi'nden mezun oldu. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü'nü bitirdi ve aynı kurumda uygulamalı psikoloji alanında yüksek lisans yaptı. 1986'da psikolojik danışma ve rehberlik alanında doktorasını tamamladı. 1995'te profesör oldu, 2008'de Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi'nden emekli oldu. Empati ve iletişim üzerine televizyon programları hazırladı. Küçük Şeyler 2004'te yayımlandı ve 2008'de Türkiye Yazarlar Birliği'nin deneme ödülünü aldı.

Merak Edilenler

Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak kitabı ne anlatıyor ve temel tezi nedir?

Üstün Dökmen tarafından kaleme alınan Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak (Türkçe özgün eser, 2000), Bir insanın ardında ne kalsın istediğini hiç düşündün mü? Üstün Dökmen bu geniş kapsamlı kitapta, insanın kendini, yakınlarını ve değerlerini geleceğe taşıma isteğinden yola çıkar. Yazar bu isteği üç beceri üzerinden okur: varolmak, gelişmek ve uzlaşmak. Varoluşçu felsefeyi, bilişsel-davranışçı psikolojiyi, genetiği ve sosyometriyi bir arada kullanan, gündelik hayata yakın bir bakış önerir. Kitap profesyonel desteğin yerini tutmaz; insanı düşündüren genel bir çerçevedir ve biz de onu bu gözle özetliyoruz. Eser zihin ve psikoloji alanında temel başvuru kaynaklarından biridir.

Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak kitabının en önemli dersleri ve ana fikirleri nelerdir?

Kitapta öne çıkan 8 ana fikir şunlardır: (1) Geriye bir şey bırakma isteği; (2) Üç becerinin birbirine bağlanışı; (3) Varolmak: farkında olarak yaşamak; (4) Gen ve çevre aynı masada; (5) Gelişmek: düşünce biçimini incelemek; (6) Uzlaşmak: ilişkilerin haritası.

Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak kimler için uygundur ve günlük hayata nasıl uygulanır?

Yazarın insanın sürme isteğine nasıl baktığını öğrenirsin. Varolmak, gelişmek ve uzlaşmak becerilerini ayırt edersin. Gen ve çevrenin birlikte etkisini tartmayı dener, kendine bakarsın. Nediyo'da her bölümün sonunda yer alan 60 saniyelik sabah mikro-eylemleriyle teorik bilgiyi aynı gün pratiğe dökebilirsiniz.

Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak Nediyo uygulamasında nasıl izlenir?

Nediyo iOS uygulamasında (App Store) Evrenle Uyumlaşma Sürecinde Varolmak, Gelişmek, Uzlaşmak kitabının 8 temel fikri, her biri 3–4 dakikalık dikey, sesli ve özgün animasyonlu bölümler halinde sunulur. Android sürümü ise yakında yayınlanacaktır.

Editoryal Şeffaflık & Doğrulama

Doğrulanmış Kaynaklar ve Künye

Bağımsızlık Beyanı: Bağımsız özettir; yazar (Üstün Dökmen) ve yayınevi ile bağlantılı değildir. Satış, yayın yılı ve biyografik veriler aşağıdaki doğrulanabilir kaynaklara dayanır:

Zihin ve Psikoloji Seçkisi

Bu Kitabı Sevenlerin İncelediği Diğer Eserler

Küçük Şeyler — Üstün Dökmen özgün kitap illüstrasyonu

Üstün Dökmen · 2004

Küçük Şeyler

Bir bakış, söylenmeden geçilen bir teşekkür, telefona gömülüp dinlenmeyen bir cümle. Psikolog Üstün Dökmen, Deniz Kabukları alt başlıklı bu dizinin ilk kitabında, gündelik hayatta farkında olmadan yaptığımız küçük davranışların ilişkilerimizi nasıl etkilediğini konuşuyor. Akademik bir dil yerine sade, sohbet eder gibi bir anlatım seçmiş. İnsan ilişkileri, iletişim hataları, çocuklarla ve eşler arasındaki iletişim gibi konulara uğruyor. İlişkilerini biraz daha özenle yaşamak isteyen herkes için kolay okunan, Türkiye'den bir ses.

8 Bölüm · 3–4 dk animasyon Özeti Oku →
Yaşama Yerleşmek - Küçük Şeyler 3 — Üstün Dökmen özgün kitap illüstrasyonu

Üstün Dökmen · 2008

Yaşama Yerleşmek - Küçük Şeyler 3

Bazı insanlar hayata dört elle sarılır, bazıları onu yalnızca parmak ucuyla tutar. Remzi Kitabevi'nin tanıtımına göre Üstün Dökmen, Küçük Şeyler dizisinin bu kitabında yaşama yerleşmenin koşullarını ele alıyor. Bu kartlar kitabın bölümlerini değil, tanıtımdaki bu çıkış sorusunu temel alır: hayatına gerçekten yerleşmek için neye ihtiyacın var? Kitap okunmadığı için aşağıdakiler yazarın tezleri değil, o sorudan türetilmiş düşünme alıştırmalarıdır. Bu bir kitap özeti değil, bir düşünme çerçevesidir.

8 Bölüm · 3–4 dk animasyon Özeti Oku →
Bana Ne Oluyor? İyi ve Anlamlı Bir Hayatı Kurmanın Yolları — M. Hakan Türkçapar özgün kitap illüstrasyonu

M. Hakan Türkçapar · 2026

Bana Ne Oluyor? İyi ve Anlamlı Bir Hayatı Kurmanın Yolları

Maaşın, işin, evin yerinde ama içinde bir eksiklik var mı? Psikiyatr Prof. Dr. M. Hakan Türkçapar, gazeteci Yenal Bilgici'nin sorularını yanıtladığı bu söyleşi kitabında modern insanın mükemmeliyetçilik, erteleme, suçluluk ve boşluk duygusuyla uğraşmasına bakıyor. Yayıncı tanıtımına göre kitap haz ile tatmin arasındaki farkı, duyguların ardındaki değerleri ve iyi bir hayatı ertelemeden kurma fikrini ele alıyor. Soru-cevap biçimi sayesinde konular tek tek, sohbet havasında işleniyor.

8 Bölüm · 3–4 dk animasyon Özeti Oku →
Başka Bir Yaşam - Kişilik Örüntülerini Anlama ve Değiştirme Rehberi — M. Hakan Türkçapar özgün kitap illüstrasyonu

M. Hakan Türkçapar · 2026

Başka Bir Yaşam - Kişilik Örüntülerini Anlama ve Değiştirme Rehberi

Kendi kendine hep aynı cümleyi mi kuruyorsun: Ben böyleyim, değişmem. Bilişsel davranışçı terapist Prof. Dr. M. Hakan Türkçapar bu inancın üzerine gidiyor. Yayıncı tanıtımına göre kitap, güvensizlik, aşırı eleştirellik, herkesi memnun etme çabası, öfke ve erteleme gibi yerleşik örüntülerin kökenine bakıyor; mizaç, bağlanma biçimleri ve çocuklukta oluşan temel inançları ele alıyor. Gerçek kişilerin hikâyeleri üzerinden bu kalıpların nasıl gevşetilebileceğini gösteren, teselliden çok eyleme yönelik bir rehber olarak sunuluyor. Bu kart bir kişisel gelişim özetidir, terapi yerine geçmez.

8 Bölüm · 3–4 dk animasyon Özeti Oku →
Eyvah! Kötü Bir Şey Olacak — Alp Karaosmanoğlu özgün kitap illüstrasyonu

Alp Karaosmanoğlu · 2016

Eyvah! Kötü Bir Şey Olacak

Psikiyatrist Dr. H. Alp Karaosmanoğlu, kaygı bozukluklarını, evhamı ve felaket beklentisini şema terapi kuramı çerçevesinde ele alıyor. Eser, insanın zihnini sürekli en kötü senaryolara kilitleyen dayanıksızlık şemasını ve aşırı kontrol arayışını somut mekanizmalarla açıklıyor. Yazar kaygının bir düşman olmadığını, tehlike sinyali veren koruyucu bir alarm sistemi olduğunu; ancak bu alarmın gerçekçi olmayan korkularla bozulabileceğini gösteriyor. Evham kıskacından kurtulup belirsizlikle barışmak ve hayatı özgürce yaşamak isteyen herkes için aydınlatıcı bir kılavuz.

8 Bölüm · 3–4 dk animasyon Özeti Oku →
İstediğim İnsan Olma Yolunda — Esra Oraş özgün kitap illüstrasyonu

Esra Oraş · 2026

İstediğim İnsan Olma Yolunda

Kendine inan, her şey senin elinde, istersen olur: Sosyal medyada dolaşan bu tür cümleler kulağa güçlendirici gelir. Uzman psikolog Esra Oras bu kısa kitapta popüler psikolojinin bu kalıplarını sorguluyor. Yazara göre böyle söylemler kısa vadede cesaret verse de insanın kırılganlığını ve sınırlarını yok saydığında onu kendi gerçeğinden uzaklaştırabilir. Kitap ayrıca inançlı bireylerin psikolojiyle ilişkisini, terapinin insanı bencilleştirip bencilleştirmediği gibi sorular üzerinden ele alıyor. Hazır cevaplar yerine sorular sunan, okuru düşünmeye çağıran bir metin.

8 Bölüm · 3–4 dk animasyon Özeti Oku →